XV. Yüzyılın sonu ile XVI. Yüzyılın ilk çeyreğinde büyük bir ünü olan Şeyhülislam Zembilli Ali Efendi de, aynı zamanda bir bilgin olarak devlete büyük hizmetlerde bulundu. Bu zata zembilli denilmesinin sebebi, fetva isteyenlere kolaylık olması için evinin penceresinde daimi zembil bulundurmasıdır.

Söylentiye göre, müracaat sahibi kağıdını bu zembile koyup ipi sallar, Ali Efendi de yukarı çekip fetvasını yazdıktan sonra zembili aşağıya bırakırmış. Zembilli Ali Efendi çağdaşı olduğu üç patişah; II. Beyazid, Yavuz Selim ve Kanuni Süleyman üzerinde bilimsel ve erdemli kişiliğinden ötürü büyük bir nüfusa sahipti.

Özellikle Yavuz devrinde, korkusuz müdehaleleriyle yüzlerce insanı idamdan kurtarmıştır. Dini, bilimsel ve ahlaki eserler yazmıştır. Sultanlar karşısında asla eğilmemiş, bilimsel kişilğini korumuştur.

II. Beyazid  tahta çıktığında onunla görüşmek ve tanışmak istedi, nezdine çağırdı. Ancak Ali Efendi:

’’Selatin ile mülakat ebgazı mübahatdür,’’ diyerek reddetti. Bunun üzerine önce müderrislikle, Bursa’ ya ve sonra müftülükle Amasya’ ya sürüldü.

Sultan Bayezid ile görüşmek istememesinin sebebi, görünüşe göre Cem Sultan taraftarı olmasıdır…

Yukarıdaki söylenenlere baktığımızda yönetenler arasındaki kavga Osmanlı da da mevcutmuş. Bizler de Osmanlı torunları olarak beşyüzyıl geçmiş olmasına rağmen  hala geçmişimizden ders alamadığımızı görmekteyiz.

İşin ehli, donanımlı yeteneklerimizin kıymetini bilemiyoruz

Hala sürgünler, adam kayırmalar ve de adamın adamı olmak ihtiyacı duymaktayız…

Ne zaman bu düşünce ve davranışlardan arınırsak ümidim odur ki bizleri çok daha güzel bir ülke ve gelecek beklemektedir…

Zembil: Hasırdan örülmüş torba.

Kaynak: İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolijisi-Türkiye Yay. İst. 1961

Vedat ESER

Ocak  2008