|
Erbaa'nın Bidevi köyündendir. (*) Bidevi, o zamanlar Sonusa'ya bağlı, Sonusa da Amasya'ya bağlı olduğundan Sinanettin Yusuf Efendi bazı kitaplarda Sonusalı, bazılarında da Amasyalı olarak yazılıdır. Babası Şeyh Hüsamettin, dedesi İlyas'tır. Zenbilli Ali Cemali ve Hoca Hayrettin Efendi'den yetişmiştir. Müderris çıktıktan sonra 946-1539 da Halep Mollası olmuş, Bağdat Valisi Üveys Paşayı teftişe gönderilmiş, orada Bağdat Kadısı Niksarlı Mustafa Efendi ile birlikte çalışmıştır. Teftiş neticesi Paşayı azlettirmiştir. Halep'e geldiğinde paşayı yine vali bulmuş, fakat 949 - 1542 de tekrar azlettirmiştir. Halep'ten sonra Şam memuriyetine tayin olunmuş, sırasıyla Bursa, Edirne, İstanbul Kadılıklarında çalışmıştır. Anadolu Kazaskeri iken 958-1551 de azledilmiş, Rüstem Paşa'nın isteğiyle Fatih Camisinde işleri teftiş edilen Hoca Efendi beraet etmiştir. Beraet etmesine rağmen bir müddet iş kabul etmemiş, bu arada hacca gitmiştir. 969-1561 de Niksarlı Muslihittin Mustafa'nın yerine Darulhadis, Süleymaniye müderrisi olmuş, 983-1575 te istifa etmiş fakat son vazifesinin maaşı ihsan verildiği gibi 500 Flori de hediye edilmiştir. 986 Sefer'inde -Sefer ayında- (1578 Nisan) fatih'te Cuma Namazını kılarken sarası tutmuş ve felç gelmiş, üç gün sonra Sefer'in 12 sinde (Nisan'ın 20 sinde) ölmüştür. Namazını Şeyhülislam Kadizade Şemsettin Ahmet kıldırmıştır. Kaynatası Sarı Gürzün mescidine gömüldü, yaşı 93'ü geçmişti. Sinanettin Yusuf Efendi çok temiz, doğruyu sever, haktan ayrılmaz, vazifesini dürüst olarak gören âlim ve kâmil hoca idi. Alim olduğu kadar hattat ve şair idi. Hâris değildi. Ebussuud Efendi öldüğü vakit Şeyhülislamlığı teklif ettikleri halde kabul etmemişti. Kendisinden yetişenler Kazasker oldukları vakit gelir hocanın elini öperlerdi. Anadoluhisarında iki mescid, köyünde bir mescid yaptırmıştır. Kara Hüseyin, Mehmet Çelebi adlarında iki oğlu vardır. İkisi de alim kimselerdir. Sıralarında kendilerinden bahsedilmiştir. Eserleri: Tefsiri Kadiye haşiyesi, Mevakıf, Miftah, Telvih ve daha bazı kitaplara talikleri, Hidaye Şerhi, Feraiz Şerhine mütalaaları vardır. Şu beyit Onundur: Bir kalem su ile selsali suturin seyret Eyledi kaidei abı hayatı icra
|